Złóż ofertę
Wincenty Czwartos – Kruki i wrony, 2025
Kruki i wrony Wincentego Czwartosa to monumentalny obraz olejny z 2025 roku, w którym artysta kontynuuje własny dialog z tradycją portretu konnego, historią malarstwa i doświadczeniem zbiorowej traumy. Centralny motyw — błękitny jeździec na błękitnym rumaku — przenosi przedstawienie w sferę metafizycznej podniosłości. To nie tyle scena batalistyczna, ile widmowy portret postaci zawieszonej między heroizmem, pamięcią i nieobecnością.
Monochromatyczna, błękitna tonacja postaci i zwierzęcia stanowi jedno z najważniejszych napięć obrazu. Kolor ten można odczytywać jako świadome nawiązanie do malarstwa Andrzeja Wróblewskiego, w którym błękit często przyjmuje status znaku śmierci, wyobcowania i przekroczenia granicy życia. U Czwartosa błękit nie jest więc wyłącznie barwą. Staje się statusem ontologicznym — oznacza figurę już nieobecną, przemienioną w malarski ślad i pośmiertny wizerunek.
Kompozycja obrazu opiera się na zderzeniu różnych porządków historycznych i formalnych. Klasyczna, niemal barokowa poza młodego szlachcica z obnażonym mieczem przywołuje tradycję reprezentacyjnego portretu konnego, związanego z władzą, prestiżem i militarną chwałą. Jednocześnie tę podniosłą figurę przełamuje rygorystyczny, geometryczny detal siodła. Jego prostokątna, niemal suprematystyczna forma przywodzi na myśl czyste podziały Kazimierza Malewicza i język modernistycznej redukcji.
W tym zestawieniu tradycja i awangarda nie neutralizują się wzajemnie, lecz tworzą ironiczne napięcie. Suprematystyczny znak zostaje włączony w strukturę klasycznego przedstawienia, jakby nowoczesność została ujarzmiona przez dawny porządek reprezentacji. Czwartos pokazuje w ten sposób trwałość historycznych wzorców kulturowych — ich zdolność do powracania nawet wtedy, gdy wydają się już przezwyciężone.
Tytułowe kruki i wrony nie zostają przedstawione realistycznie. Przybierają formę czarnych, agresywnych modułów, które osaczają jeźdźca niczym złowrogie odłamki, pociski lub znaki nadciągającej katastrofy. Ich rytmiczny układ wokół centralnej postaci buduje atmosferę oblężenia. To ptaki śmierci przekształcone w język nowoczesnej geometrii — bardziej znaki zagrożenia niż elementy naturalnego świata.
Podobnie jak w obrazie Wieniec żałobny, Wincenty Czwartos tworzy portret młodego chłopca uwikłanego w wielką historię. Jego duma, szlachecki kostium i ceremonialna poza okazują się kruche wobec przemocy konfliktu. Heroizm zostaje tu pokazany jako forma pośmiertnej dekoracji, za którą kryje się realne doświadczenie straty. Obraz staje się gorzką refleksją nad mechanizmami pamięci, które zamieniają młodość, śmierć i polityczną przemoc w podniosły, malarski mit.
Kruki i wrony to dzieło o silnej obecności wizualnej i dużej gęstości symbolicznej. Łączy monumentalny format, rozpoznawalny język Wincentego Czwartosa, tradycję portretu konnego, odniesienia do awangardy oraz współczesną refleksję nad wojną i historią. W kontekście kolekcjonerskim obraz wyróżnia się siłą kompozycji, wyrazistą ikonografią i zdolnością łączenia dekoracyjnej atrakcyjności z egzystencjalnym niepokojem.
Wincenty Czwartos
Kruki i wrony, 2025
Technika: olej na płótnie
Wymiary: 200 × 180 cm
Kategoria: malarstwo
Kierunek w sztuce: figuratywizm
