Złóż ofertę
Wincenty Czwartos – Der Blaue Reiter, 2024
Der Blaue Reiter Wincentego Czwartosa to monumentalny obraz olejny z 2024 roku, w którym artysta podejmuje wnikliwą dekonstrukcję jednego z najważniejszych mitów europejskiej awangardy. Tytułowe odwołanie do grupy Wassily’ego Kandinsky’ego i Franza Marca nie prowadzi tu jednak ku utopijnej wizji duchowej odnowy. Czwartos konfrontuje awangardowy mit błękitnego jeźdźca z ciężarem historii, pamięci i doświadczeniem przemocy.
Centralna postać jeźdźca, całkowicie zanurzona w nienaturalnym błękicie, staje się posągowym bytem — figurą zawieszoną między ciałem, pomnikiem i widmem. Monochromatyczna tonacja przywołuje skojarzenia z „rozstrzelanym błękitem” Andrzeja Wróblewskiego, w którym kolor staje się znakiem śmierci, nieobecności i przejścia na drugą stronę. U Czwartosa błękit nie jest więc wyłącznie cytatem z historii awangardy. To kod egzystencjalny, określający status postaci jako kogoś już utraconego.
Beznamiętny spokój jeźdźca kontrastuje z dynamiczną pozą wierzchowca, ukazanego w klasycznej figurze lewady. Koń, namalowany z realistyczną wnikliwością, zachowuje energię żywego ciała, napięcie mięśni i dramatyczny ruch. Na jego grzbiecie artysta umieszcza geometryczne siodło — klin modernistycznego ładu wbity w historyczną, figuratywną formę. Ten detal wprowadza do obrazu napięcie między tradycją przedstawienia a językiem nowoczesnej redukcji.
Jeździec ubrany jest w renesansowy strój i prosty, militarny hełm, co nadaje mu charakter postaci wyjętej z historii, ale pozbawionej jednoznacznej tożsamości. Nie jest portretem konkretnego bohatera, lecz archetypem młodego człowieka wtłoczonego w tryby dziejów. Jego monumentalna, niemal nieruchoma obecność działa jak pomnik, ale pomnik tragiczny — poświęcony nie triumfowi, lecz ofierze.
Całość zamyka dekoracyjna, a zarazem złowroga bordiura złożona z rytmicznych form balansujących między heraldycznym słońcem, gwiazdą, eksplozją i znakiem zagrożenia. Te powtarzające się motywy wzmacniają atmosferę oblężenia i nieuchronności. Rama obrazu nie jest ornamentem neutralnym — staje się aktywnym polem napięcia, w którym dekoracyjność przechodzi w przemoc, a znak chwały w znak katastrofy.
Der Blaue Reiter można odczytywać jako malarski rebus, w którym symbole różnych epok zderzają się ze sobą i ulegają przewartościowaniu. Awangardowy błękitny jeździec — pierwotnie związany z duchową podróżą, ruchem i utopią nowoczesności — zostaje tu przekształcony w figurę nieobecności, wojny i bezimiennej ofiary historii. Czwartos nie odrzuca tradycji awangardy, lecz wpisuje ją w szerszą opowieść o pamięci, przemocy i kruchości modernistycznych obietnic.
W kontekście kolekcjonerskim obraz wyróżnia się monumentalnym formatem, silną obecnością wizualną i rozpoznawalnym językiem Wincentego Czwartosa. Łączy odniesienia do ekspresjonizmu, awangardy, polskiej historii malarstwa i klasycznego portretu konnego, tworząc dzieło efektowne formalnie, a zarazem głęboko refleksyjne. To praca dla odbiorcy poszukującego współczesnego malarstwa figuratywnego o wysokiej gęstości symbolicznej i mocnym napięciu historycznym.
Wincenty Czwartos
Der Blaue Reiter, 2024
Technika: olej na płótnie
Wymiary: 200 × 180 cm
Kategoria: malarstwo
Kierunek w sztuce: figuratywizm
