Złóż ofertę
Stanisław Czwartos – Runo, 2026
Runo Stanisława Czwartosa to monumentalny obraz olejny, w którym artysta podejmuje malarską analizę relacji między ludzką cielesnością, pamięcią kulturową i trwałością mitów. Dzieło łączy antyczny kanon piękna z motywami przemijania, męczeństwa i współczesnej ruiny. Rygorystyczna kompozycja, zamknięta bordiurą z inskrypcją Memento mori, nadaje obrazowi charakter niemal rytualny — jakby przedstawienie było jednocześnie ikoną, reliefem i ostrzeżeniem.
Tytułowe Runo odsyła do mitu o Argonautach i złotym runie, ale w ujęciu Czwartosa zyskuje również dodatkowe, bardziej cielesne znaczenie. Staje się metaforą skóry — drogocennej powłoki, która należy do człowieka, a zarazem może zostać od niego oddzielona. W tym napięciu między ciałem a jego zewnętrzną warstwą artysta buduje opowieść o kruchości formy, o granicy między pięknem i przemocą oraz o tym, jak kultura przetwarza ciało w symbol.
W centrum kompozycji znajdują się cztery męskie akty o atletycznej budowie, wyraźnie nawiązujące do antycznego ideału proporcji i heroicznego piękna. Jednak klasyczna forma zostaje tu naruszona. Ciała są fragmentaryczne, częściowo zdekapitowane, pozbawione pełnej tożsamości. Podobnie jak w rzeźbach Igora Mitoraja, antyk nie pojawia się jako zamknięty wzorzec harmonii, lecz jako uszkodzona, współczesna ruina — piękna, lecz naznaczona utratą.
Obraz można odczytywać jako połączenie motywu danse macabre, przywołanego przez inskrypcję Memento mori, z ikonografią męczeństwa św. Bartłomieja. Motyw obdartego ze skóry świętego zajmuje szczególne miejsce w historii sztuki, między innymi dzięki słynnemu odniesieniu do Michała Anioła w Sądzie Ostatecznym w Kaplicy Sykstyńskiej. Czwartos nie cytuje tej tradycji dosłownie, lecz przetwarza ją we własny język — chłodny, syntetyczny i pełen symbolicznego napięcia.
Runo to przykład malarstwa figuratywnego, które łączy formalną precyzję z erudycyjną ikonografią. Stanisław Czwartos buduje obraz o silnej obecności wizualnej, ale również o dużej gęstości interpretacyjnej. Monumentalne akty, złociste i purpurowe tonacje, bordiura oraz inskrypcja tworzą dzieło, w którym klasyczne piękno zostaje skonfrontowane z nieuchronnością przemijania.
W kontekście kolekcjonerskim Runo wyróżnia się skalą, rozpoznawalnym językiem artysty i bogactwem odniesień do mitologii, historii sztuki oraz współczesnej refleksji nad ciałem. To obraz, który działa jednocześnie jako efektowna kompozycja figuratywna i jako wielowarstwowy komentarz do kondycji człowieka wobec czasu, śmierci i kulturowej pamięci.
Stanisław Czwartos
Runo, 2026
Technika: olej na płótnie
Wymiary: 200 × 180 cm
Kategoria: malarstwo
Kierunek w sztuce: figuratywizm
