Złóż ofertę
Maria Stangret-Kantor, „Kompozycja abstrakcyjna”, 1963 – malarstwo gestu i ekspresyjna materia
Maria Stangret-Kantor, „Kompozycja abstrakcyjna”, 1963 – obraz abstrakcyjny, będący znakomitym przykładem malarstwa gestu i informelu w polskiej sztuce lat 60. Cały dramat obrazu rozgrywa się w fizyczności farby, w energii ruchu pędzla i spontaniczności aktu twórczego. To dzieło, w którym nie ma tradycyjnej narracji – jest za to bezpośredni zapis emocjonalnej energii, utrwalonej w gęstej fakturze i gwałtownym geście.
Opis dzieła – diagonalne pasmo i wir koloru
Kompozycja obrazu zorganizowana jest wokół szerokiego, diagonalnego pasma czerwieni i brązu, przecinającego płótno pod skosem. Ten mocny, zdecydowany akcent staje się osią napięcia dla pozostałych elementów obrazu.
Wokół niego wirują energiczne plamy koloru – błękitu, zieleni, oranżu i czerni. Farba nakładana jest z rozmachem, czasem jakby rozmazana, czasem gwałtownie „wrzucona” na powierzchnię. Na tle jasnej, niemal burzliwej materii podłoża, kontrastowe akcenty barwne tworzą wrażenie ruchu, zderzeń i eksplozji energii.
Faktura i gest – malarstwo, które „jest”, a nie przedstawia
W „Kompozycji abstrakcyjnej” Maria Stangret-Kantor świadomie eksponuje warsztat i materię malarską. Powierzchnia płótna pokryta jest grubymi, wręcz rzeźbiarskimi impastami. Gwałtowne ślady pędzla, przetarcia, nagłe zmiany kierunku ruchu narzędzia sprawiają, że obraz staje się niemal obiektem, a nie tylko płaskim przedstawieniem.
To malarstwo gestu, w którym liczy się sam akt malowania. Obraz nie próbuje niczego ilustrować – on się wydarza. Jest śladami działania artystki, bezpośrednią rejestracją impulsu, napięcia, emocji. Dzięki temu „Kompozycja abstrakcyjna” staje się wizualnym odpowiednikiem intensywnego, cielesnego doświadczenia malowania.
Maria Stangret-Kantor i polska neoawangarda lat 60.
Obraz z 1963 roku wpisuje się w nurt polskiej neoawangardy, rozwijającej w tym czasie informel, malarstwo materii i ekspresyjną abstrakcję. W przypadku Marii Stangret-Kantor ważną rolę odgrywa również doświadczenie Teatru Cricot 2 Tadeusza Kantora – teatralność gestu, dramatyczność ruchu i świadomość fizycznej obecności ciała przenoszą się na płótno.
„Kompozycja abstrakcyjna” pokazuje, jak artystka wypracowuje własny język malarski, oparty na konfrontacji koloru i faktury, gwałtownym geście i otwarciu kompozycji. To dzieło ważne zarówno dla historii malarstwa abstrakcyjnego w Polsce, jak i dla zrozumienia drogi twórczej Stangret-Kantor.
Odbiór – energia, napięcie, fizyczność obrazu
W kontakcie z obrazem widz nie szuka rozpoznawalnych motywów, lecz doświadcza energii zgromadzonej w farbie. Diagonal czerwieni i brązu, kontrastowe plamy błękitu i oranżu oraz gęsta faktura budują silne napięcie wizualne. To malarstwo, które działa na zmysły – niemal odczuwalne dotykowo, jakby farba wciąż była mokra i w ruchu.
Dla kolekcjonerów i instytucji zainteresowanych polską abstrakcją lat 60., malarstwem gestu i twórczością Marii Stangret-Kantor, obraz „Kompozycja abstrakcyjna”, 1963 stanowi wyjątkowo cenny przykład sztuki, w której emocja i materia są nierozerwalnie związane.
Słowa kluczowe: Maria Stangret-Kantor Kompozycja abstrakcyjna, obraz abstrakcyjny 1963, malarstwo gestu, informel w Polsce, polska neoawangarda, malarstwo materii.